بازگشت ایران و آمریکا به مذاکراتی که بمباران شد / تهران و واشنگتن بر سر کدام موضوعات توافق میکنند؟ / مذاکرات دوباره به جنگ ختم خواهد شد؟
ایران و آمریکا درحالی مذاکرات خود را بر از وقفهای شش ماهه به دلیل جنگ ۱۲ روزه از سر گرفتهاند که روشن نیست این گفتگوها مانند تجربه قبلی به جنگ منتهی خواهد شد یا صلحی پایدار.
اختلافات عمیق ایران و آمریکا چنان است که بعید به نظر میرسد گفتگوهایی چند ساعته به رفع کدورتها منتهی شود، به ویژه آنکه تنها شش ماه قبل پس از پنج دور مذاکره، در نهایت این گفتگوها به جنگی منتهی شد که در آن ایالات متحده تاسیسات هستهای ایران را بمباران کرد.
حالا دور تازه گفتگوها زیر سایه جنگی دوباره آغاز میشود، در شرایطی که دو طرف میگویند دست بر ماشه دارند و برای جنگ آمادهاند.
کسانی که به این مذاکرات بدبین هستند، معتقدند این گفتگوها نتیجهای از پیش تعیین شده دارد. تجربه تاریخی میان دو کشور نشان میدهد هیچیک از مواضع خود کوتاه نیامده و در نهایت، گزینه جنگ بین دو طرف محتمل است.
اما آنها که نگاه خوشبینانه دارند، با یادآوری ناکارآمدی گزینه پرهزینه جنگ، میگویند تهران و واشنگتن هردو به این نتیجه رسیدهاند که دیپلماسی بهترین راه برای کاهش تنش است.
اما مساله اینجاست که هنوز روشن نیست چارچوب این گفتگوها فقط هستهای است یا میتواند به مسائل موشکی و منطقهای نیز توسعه یابد. بدیهی است، ایران تمایلی به فراتر رفتن از موضوع هستهای ندارد اما نگاه آمریکا تحت فشار اسرائیل و حتی دولت آقای عربی منطقه، میتواند متفاوت باشد.
درحالیکه المیادین مدعی شده، گفتگوهای دو طرف کاملا هستهای باقی خواهد ماند، الجزیره مدعی شده به چارچوب چهارگانه گفتگوها دست یافته که براساس آن، ایران به مدت ۳ سال غنی سازی اورانیوم را تعلیق کرده و سپس در سطح ۱/۵ درصد (کمتر از سطح برجام) ادامه خواهد داد و همزمان ۴۴۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی را به خارج کشور منتقل خواهد کرد.
همچنین به ادعای این رسانه قطری، ایران پذیرفته متعهد شود به گروههای مقاومت سلاح ندهد و شروع کننده هیچ جنگ موشکی نباشد.
اگر دو بند پایانی محور گفتگوها باشد، به این معناست که ایالات متحده به خواسته قبلی خود برای فراتر رفتن از گفتگوهای هستهای نزدیک شده، اما نتوانسته خواسته کاهش برد موشکها را محقق کند.
این خطر وجود دارد که اسرائیل مانند دوره قبل، درصورتی که به خواستههای خود نرسد، باز هم میز مذاکره را بمباران کند. بنابراین بعید است واشنگتن از خواستههای خود کوتاه بیاید.
از طرف دیگر ایران نیز دلیلی برای پذیرش شروط آمریکا نمیبیند چون این شرطها را نوعی تسلیم قلمداد میکند. تهران با تکیه بر تجربه لیبی، معتقد است تن دادن به خواستههای ترامپ خود به معنی دعوت به جنگی دوباره است.
فعلا دیپلماتهای میگویند همه گمانهزنیهای رسانهای درباره مذاکرات نادرست است. بنابراین باید کمی صبر کرد و دید که اولین خروجی دور تازه مذاکرات، امید به صلح را تقویت میکند یا به تشدید خطر جنگ منتهی خواهد شد.
