سرنوشت رهبران بهار عربی | ۱۵ سال بعد، آنان که سقوط کردند امروز کجا هستند؟
پانزده سال پس از آغاز بهار عربی، موجی از اعتراضات مردمی که از تونس شروع شد و بخش بزرگی از خاورمیانه و شمال آفریقا را درنوردید، اکنون میتوان با نگاهی به سرنوشت رهبران سرنگونشده آن دوران، پیامدهای پیچیده و گاه تلخ این خیزشها را بهتر درک کرد.
جنبشی که با شعار «آزادی، عدالت و کرامت انسانی» آغاز شد، برای برخی رهبران به تبعید، برای برخی به مرگ و برای برخی دیگر به جنگ داخلی و فروپاشی کشور انجامید.

تونس؛ پایان آرام یک دیکتاتور
در تونس، زینالعابدین بن علی که بیش از دو دهه قدرت را در دست داشت، نخستین رهبر عرب بود که در ژانویه ۲۰۱۱ در پی اعتراضات مردمی سقوط کرد. او به عربستان سعودی گریخت و هرگز به کشورش بازنگشت. بن علی در تونس غیاباً به حبس ابد محکوم شد، اما این احکام هرگز اجرا نشد. او در سال ۲۰۱۹ در تبعید درگذشت؛ نمادی از سقوطی سریع اما نسبتاً کمهزینه در مقایسه با دیگر رهبران منطقه.
بیشتر بخوانید:
زندگی تازه بشار اسد در تبعید | خانواده اسد در مسکو چه میکند؟ | بشار دانشجوی چشمپزشکی شد!

مصر؛ سقوط، دادگاه و مرگ در خانه
در مصر، حسنی مبارک پس از ۳۰ سال حکومت، با فشار خیابان و ارتش از قدرت کنار رفت. او به اتهام دست داشتن در کشتار معترضان محاکمه شد، اما پس از سالها کشمکش قضایی، در نهایت تبرئه و آزاد شد. مبارک سالهای پایانی عمرش را در قاهره گذراند و در سال ۲۰۲۰ درگذشت؛ مسیری که نشان داد ساختار قدرت در مصر تا چه اندازه توانست خود را بازتولید کند.

یمن؛ معاملهای که به مرگ انجامید
علی عبدالله صالح، رئیسجمهور یمن، پس از بیش از ۳۳ سال حکومت، در سال ۲۰۱۲ قدرت را واگذار کرد. اما خروج او از سیاست واقعی نبود. صالح با حوثیها وارد ائتلاف شد؛ اتحادی که بعدها به دشمنی انجامید. در سال ۲۰۱۷، نیروهای حوثی او را در صنعا کشتند. سرنوشت صالح، نمادی از پیچیدگی سیاست در یمن و فروپاشی تدریجی یک کشور بود.

لیبی؛ پایان خونین یک دیکتاتور
در لیبی، معمر قذافی پس از ۴۲ سال حکومت، در جریان قیامی که با مداخله نظامی ناتو همراه شد، سرنگون شد. او در اکتبر ۲۰۱۱ هنگام فرار، توسط نیروهای مخالف کشته شد. مرگ قذافی اگرچه پایان حکومت او بود، اما آغاز دورهای طولانی از بیثباتی، جنگ داخلی و چندپارگی قدرت در لیبی شد؛ کشوری که هنوز نتوانسته به ثبات برسد.

سوریه؛ از اعتراض تا جنگی ویرانگر
در سوریه، اعتراضات مسالمتآمیز علیه بشار اسد به سرعت به جنگ داخلی تمامعیار تبدیل شد؛ جنگی که بیش از یک دهه طول کشید و صدها هزار کشته و میلیونها آواره بر جای گذاشت. سرانجام، در دسامبر ۲۰۲۴، حکومت اسد سقوط کرد. او به همراه خانوادهاش به روسیه گریخت و اکنون در تبعید به سر میبرد. سقوط اسد دیرهنگامترین و پرهزینهترین نتیجه بهار عربی بود.
میراثی پیچیده و پرسشهایی بیپاسخ
مرور سرنوشت این رهبران نشان میدهد که بهار عربی مسیر واحدی نداشت. در برخی کشورها، دیکتاتورها رفتند اما نظامها باقی ماندند؛ در برخی دیگر، سقوط رهبران به فروپاشی دولت انجامید. آنچه مشترک است، این واقعیت است که خواستههای اولیه معترضان—آزادی، عدالت و زندگی بهتر—در بسیاری از موارد هنوز محقق نشدهاند.
با گذشت ۱۵ سال، بهار عربی نه یک شکست مطلق است و نه یک پیروزی کامل؛ بلکه فصلی تعیینکننده در تاریخ معاصر جهان عرب است که پیامدهای آن همچنان ادامه دارد و آینده منطقه را شکل میدهد.
بهار نه بلکه عذاب
برنامهای که با هزینه هزاران میلیارد دلار پول زبان بسته ایران ناکام ماند
جالب و البته تأمل برانگیز اینست که هر چه دولت
عربی سقوط کرد تماماً جمهوری بودند و حکومتهای
خونخوار پادشاهی مثل عربستان و بحرین و اردن
که مطیع و گاو شیرده غرب و آمریکا هستند تکان نخورده و سرنگون نشدند .
و این قصه سرررررری درررراااازززز دارررررد
نوبتی هم باشه نوبت.....
نوبتیه.......
نوبت ایرانه...
دقت کردید دوران و پانشون چقدر شبیهه؟!
مثل...
توی همه این ها که نام بردی اون دیکتاتور آخری که سقوط کرد بیشترین پول وامکانات هزینه اش شد بازهم درمان جواب نداد وموقت بود تلاشی ناموفق برای بقا,، وبلاخره به جمع یارانش پیوست این نشان می دهد اراده ملت ها قویترین است ورژیم های ناباب را دیر بازود سر جایشان می نشاند.
هردولتی که بامردمش نباش بفکرمردم خودش نباش سقوط میکنه
درس عبرت برای کسانی که درس نمی گیرند وبا مردم مثل برده رفتار می کنند
بهار عربی شامل ایران نمی شود.....جنگ جنگ تا پیروزی
بهار بهاره نوبت ایرانه...
کورخوندی
بیا اینو بخور خوشمزه
بهنام ساندیسی باز ثابت کرد سر سفره پدر خودش بزرگ نشده !!!!
عجب اسمی داری خخ
هنوز یکی مانده.
کورخوندی خودت تلاش کن
ناراحت نشید چون با کنایه تون جیره خورهای بیگانه و ساندیسی میسوزند و میترسند
بهار عربی درست مثل انقلاب اسلامی ایران شد،مردم به خواسته های خود نرسیده اند.
من این محصول را استفاده کردم به مدت سه ولی نتیجه نگرفتمدروغ محض است این نتیجه این محصول کساییکه ازین محصول و همینطور ازمحصول ازبین بردن موهایی زاید استفاده کرده و نتیجه گرفته آمد با من تماس بگیرند ممنون
روش استفاده رو بلد نبودی، بعد ار بهار عربی دیگه جواب نمیده
اما اینکه چرا بشار اسد آخرین دیکتاتور سر نگون شده بهار عربی بود، دلیلش میلیاردها دلار پول مردم ایران بود که خرج حفظ این دیکتاتور شد.
بهار عربی !!!! خخخخخخ
هیچکدام از کشورها عاقبت بخیر نشدند
بشار طودتر از اینها باید میرفت
نون حرمین رو خورد و چند سال بیشتر موند
ایران در کنار کشورهای عربی قرار دارد
اونجا اگر بهار عرب شده پس در ایران هم بهار ایرانی ....
به هر حال همه اون کشورها از زمان جنگ سرد تا چند سال قبل زیر دست شوروی بودند
شوروی پاشیده شد و بعد کم کم
لیبی الجزایر مصر سوریه عراق و ....از دست روسها بیرون کشیده شدند و فقط مونده
ایشالادست راستششون زیر سر بقیه دیکتاتورهای باشه
كسانيكه در كشتار مردم سوريه شركت داشتند ،به اندازه بشار اسد مقصر هستند
شامل ایران هم می شود، چون در تمامی این حکومت ها، خودکامگی و نادیده گرفتند حق و حقوق مردم، وجه اشتراک است.
نفر بعدی اعلام آمادگی کنه....
عنقریب نوبت ایران است مردم صرفا به خاطر اعتمادی که کردند به بلا مبتلا شدند
کل خائنین و شما آرزوش رو به گور خواهی برد
منتظر بهار فارسی هم باشید
جفاست که قیام بحرین شرق عربستان رو ندیدید
اول باید اسم صدام ملعون را می آورد. چقدر ما ایرانیها فراموشکاریم. اسم بچههامون را چنگیز و تیمور و اسکندر می داریم که به ایران حمله کردند و هزاران نفر را به خاک و خون کشیدند
فکر کنم صدام در بهار آمریکایی مرد
عاقبت دیکتور همین است
و بهار ایرانی
اگه توجه کنید اخرینش ۴۲سال بود
و الان نوبت ۴۸ساله هاست
دمت گرم
ریشه تو این بود که مردم خسته کرده بودن . بدون امید و آینده ای معلوم .
مثل الان ایران. با شعار درمانی کردن جواب نمیده . بدون ازدواج جوانان خواسته اولی بشری هم نمیتونند حل کنند